450 jaar
op zoek naar

Het jaar 1572 is het begin van de ‘geboorte van Nederland’ èn van een langdurige oorlog die eindigde met de erkenning van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.
De gemeenten in het Samenwerkingsverband hebben gemeen dat zij vanaf 1572 een rol gingen spelen in de Tachtigjarige Oorlog – soms uit eigen beweging, soms noodgedwongen. Ze willen de gebeurtenissen en thema’s uit 1572 vanaf 2022 breed herdenken, vieren en actueel maken.

VRIJheid
VERDRAAGZAAMHEID
VERBONDENHEID
VERSCHEIDENHEID

Er liggen 450 jaar tussen 1572 en 2022, maar de onderliggende thema’s zijn vaak nog hetzelfde: Vrijheid, verbondenheid, verscheidenheid, verdraagzaamheid.
Daarom feest, want 450 jaar vrijheid is het waard gevierd te worden.
Daarom ook bezinning, want de vrijheid van de één is niet altijd die van de ander. Kennis en gesprek zijn nodig om elkaar te bereiken en aan elkaar te verbinden.

DE HISTORISCHE
RELEVANTIE

Allerlei gemeenten hebben zich verenigd in het Samenwerkingsverband 1572-gemeenten (SW 1572).
Zij hebben gemeen dat zij vanaf 1572 een rol speelden in de Tachtigjarige Oorlog, soms uit eigen beweging, soms noodgedwongen. Het jaar 1572 zien zij als het begin van de ‘geboorte van Nederland’.

Verschillende oorzaken en motieven lagen ten grondslag aan de Tachtigjarige Oorlog, zoals de roep om vrijheid en zelfstandigheid, economische belangen en sociale omstandigheden. Het was een heftige strijd, deels ook een burgeroorlog, waarin elke stad in de Nederlanden zijn eigen rol speelde en waaraan elke stad zijn eigen herinneringen heeft.

Vanaf 1572 werden overal in de Nederlanden steden en platteland veroverd en weer heroverd, van Zeeland tot Groningen, van Friesland tot Limburg en van Brabant tot Holland. Dit gebeurde zowel door Willem van Oranje, de leider van de opstand, als door de troepen van Filips II, koning van Spanje en landsheer van de Nederlanden.

De frontlinie van het conflict verplaatste zich geregeld. Waar Holland na 1576 veilig was, bevonden de noordelijke, oostelijke en zuidelijke provincies zich steeds weer in het centrum van de oorlog.

De geboortejaren van Nederland kenmerkten zich door verschillen, zoals tussen protestant en katholiek, tussen voor- en tegenstanders van de prins van Oranje, tussen noord en zuid, west en oost, en bepaalden zo een deel van de identiteit van ons land.

NOG STEEDS ACTUEEL

De jaren 1572 e.v. markeren het begin van een gezamenlijke zoektocht naar

  • vrijheid
  • verdraagzaamheid
  • verbondenheid
  • verscheidenheid

Deze waarden waren en zijn belangrijk in de vorming van de identiteit van Nederland.

De vier waarden staan niet los van elkaar, maar verhouden zich tot elkaar. Ze dragen bij aan de identiteit van het land waarin we wonen.

Die identiteit is vaak benoemd als tolerant, open en gastvrij, maar klopte dat wel en klopt dat nu? De laatste jaren is de discussie daarover intenser en veelzijdiger geworden, geregeld zelfs gepolariseerd. Inhoud en vorm van genoemde waarden zijn geen vanzelfsprekendheden. Ze zijn onderwerp van soms heftig debat en wisselende uitkomsten over wie we zijn, wie er bij (mogen) horen, hoe we met elkaar zijn verbonden en wat we van elkaar willen verdragen in al onze verscheidenheid. Vanuit de voortdurende discussie over vrijheid, verdraagzaamheid en verscheidenheid is ons land gevormd, zo zal het zich blijven vormen.

Het SW 1572 besteedt in haar programma aandacht aan het historische belang van de eerste fase van de Tachtigjarige Oorlog én het maatschappelijk belang van de vier waarden (vrijheid, verdraagzaamheid, verbondenheid en verscheidenheid).

Ze heeft daarbij de ambities:

  • Nederlanders bewust te maken van het belang van de gebeurtenissen vanaf 1572;
  • het maatschappelijk gesprek te bevorderen over de onderliggende waarden van toen en nu;
  • bij te dragen aan burgerschap van de jeugd.

HOE WAS HET IN 1572?

WAT VIEREN WE in 2022?

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

en blijf op de hoogte wat er in 2022 te doen is!